Is Olanaklari: Basit Isler

En cok merak edilen sorulardan birisidir. Amerika’da is bulabilir miyiz? Aslina bakarsaniz is bulmak kimine gore kolay kimine gore zordur. Girisken kisiler her yerde kendilerine para kazanacak bir is bulabilir veya yaratabilir. Fakat cekingen bir kisiliginiz varsa mutlaka birilerinin yardimina ihtiyaciniz vardir. Bircok forum sayfasindaki yorumlara bakilirsa, herkes Amerika’ya gideyim de ne is olursa yaparim diye yorumlar okudum. Bunun denmesindeki en buyuk nedene gelirsek de kulaktan dolma bilgiler  ve bakis acisindan kaynaklaniyor. Ornek vermek gerekirse; garsonluk yaparsan gunde en kotu ihtimalle $100-$150 yaparsin deniliyor. Turkiye’de yasayan birisi icin oldukca guzel bir meblag. Cunku $100-$150 i hemen Turkiye sartlarina uyarliyor. Yani Dolar – TL kurunu aklina getiriyor ve diyor ki “wooow muazzam para”. Ama unutulan nokta ise, o para Amerika sartlarina gore kazanilip, harcaniyor. Yani soyle dusunmek lazim. Turkiye’de yasayip, gunde 100TL para kazanmaktan bir farki yok. Turkiye’de kazanilan 2.000TL ile, Amerika’da kazanilan $2.000 arasinda fark yok. Cunku her ulkenin kendisine gore bir gideri vardir. Sadece odaklanilan kisim “kur farki” dir.

Bircok yazida okudugum yorumlara dayanaraktan; turist vizesi, ogrenci vizesi..vb vizelerin calisma izinleri yoktur. Bu vizelerle gelen kisiler de kacak calismaktadirlar. Yani “masa alti” diye tabir edilen calisma seklidir. Yasal olarak calisabilmek icin Sosyal Guvenlik Numarasi(TC Kimlik Nosu) sahibi olmaniz lazimdir. Turist vizesiyle bu numarayi almak nerdeyse imkansizdir. Fakat ogrenci vizesinde bir sans vardir. Okul bunyesinde is bulabilirseniz, okul size calisma izni verecektir. Fakat bu izin tamamen limitlidir. Yani part-time adi verilen haftalik maximum 20 saattir. Bu numarayi alip da disarda calisan yok mu diye sorulursa “var”. Sonucta odemeleriniz vergilendirildigi icin cok sorun yasanilmayacaktir. Fakat isci kurumu ve gocmenlik burosunun calistiginiz isletmeye ani baskin yaparsa, o zaman ciddi sorun yasama sorunu yasayabilirsiniz. Unutulmamasi gereken nokta ise; SSN adi verilen numarayi almak cok kolay degil. Bircok okul bu konuda size yardimci olmamaktadir.

Gelelim uc asagiya bes yukariya aylik kazanc ile giderlerin hesaplanmasina,

Calisma saatleri: Yasal calisma suresi gunluk 8 saatir. Bircok isletme fazla vergi vermemek icin haftalik 40 saat sizi calistirabilir. Haftalik 40 saatin uzerindeki her bir saat icin isveren %50 fazla odeme yapar. Bazi isletmelerde haftalik 72 saate kadar calisma sansi yakalayabilirsiniz. 72 saati de gunde 12 saat calisarak yapabilirsiniz. Ogrenciler okula gittigi icin bunu iyi dusunmelidirler.

Kira: New York City veya New Jersey’de ev arkadasiyla yasadiginizi dusunursek, aylik $500 kira odeyeceksinizdir. Bazi yerlerde $200 diye duydum ama kosullar konusunda bir bilgim yok.

Ulasim: New York City de metro agini kullanabiliyorsaniz, her gecis $2.75 (2016) ve gidis-gelis fiyat $5.50 olacaktir. Cok yogun kullanilmasi durumunda aylik limitsiz kart kullanilabilir ve o da aylik $116.50(2016).

Telefon: Burasi tamamen size kalmis bir durumdur. Bazi kisiler basit telefon kullanirken, bircok kisi akilli telefon kullanmayi tercih ediyor. Basit telefon kullanirsaniz aylik $30 civarinda bir fatura odersiniz, akilli telefon icin ise aylik $70 i gozden cikartmaniz gerekiyor.

Yemek: Restaurantta calisanlar bu konuda oldukca sanslidir. Genelde yemegini orda yer ve masrafin buyuk bir kismini azaltmis olur. Fakat baska islerde calisilmasi durumunda disarida yemek yerseniz, gunluk ortalama $20 masrafiniz olacaktir. Tabi bu meblagi asagiya cekmeniz zor degil. Evde hazirlayacaginiz sandwich ler ekonomik olacaktir.

Elektrik-su- gaz-internet: Ev arkadaslarinizla bolusmeniz durumunda aylik ortalama $100 civarinda bir meblag payiniza dusecektir.

Saglik Sigortasi: Yasal calisan kisiler icin devlet tarafindan zorunlu kosulmaktadir. Green Cardinizi alirken sponsorunuz olduysa, devletten yardim alamiyorsunuz. Devlet yardimi alabilmek icin ise yillik $20.000 gibi bir kazancin altinda olmaniz gerekecektir. Saglik sigortasi yas katergorisine gore degiskenlik gostermektedir. Aylik ortalama $250 civarinda tutmaktadir. Ogrencilerin de sigorta yaptirmalari bircok okul tarafindan zorunlu tutulmaktadir. Onlarinda odeyecegi sigorta  yillik $800 ile $1300 arasinda degismektedir. Daha yuksek meblaglar da olabilir.

Araba masraflari: Yasadiginiz yer ile is yeriniz arasinda toplu tasima yok ise, arac almaniz gerekecektir. Hatta bazi islerde arac da gerekmektedir. Aracinizi ev-is arasinda kullanirsaniz ve buyuk hacimli bir motoru yoksa haftalik ortalama $20 benzin masrafiniz olacaktir. Aracin zorunlu trafik sigortasi da aylik ortalama $150-$200 civarina gelecektir. Full kasko da fiyatlar daha fazladir. Bakim masrafina gelirseniz, aracin yag degisimi ucuz yag ile yaptirirsaniz $30, kaliteli uzun omurlu yag kullanirsaniz da $75 dan baslayacaktir. Tamir ve iscilik oldukca pahalidir. $5 lik ampul degisimi icin $20 iscilik odeyebilirsiniz. Yetkili servise giderseniz faturalariniz aracin degerini bile gecebilir.

Okul: Ogrenci vizesiyle gelenler zorunlu olarak okula gitmek zorundadir. Dil okuluna giden birisinin aylik okula odeyecegi para ortalama $500 civarindadir. Tabi bu fiyat okula gore degisebilir. Yuksek lisans programina gidiyorsaniz aylik $1000 ve ustunu gozden cikartmaniz gerekecektir.

Genel olarak Turk isletmeler size yardimci olabilir. Ama bazilari gercekten bunu avantaj bilip sizi somurmeye calisabilir. Sonucta eliniz mahkum. Calisacaginiz islere gelirsek;

Restaurant: Ilk olarak “bus boy” yani komi olarak ise baslarsiniz. Kazanci fazla degildir. Kisa surede kendinizi gelistirebilir, yeterli seviyede ingilizce ogrenebilir ve isletmede garson acigi olusursa kazanciniz artacaktir. Eger mutfak islerinden anliyorsaniz, mutfakta yogun bir calisma temposuyla calismaya hazir olun.

Pizza Dagitimi: Yapilacak en kolay istir. Fakat isletme size arac tahsis etmemektedir. Kendi araciniz veya bisikletinizle dagitim yaparsiniz. Benzin, arac bakimi, sigorta gibi masraflar size aittir.

Benzin Istasyonu: Yapilacak en kolay is olarak gorulse de, en zorlu sartlarda calisilan bir is koludur. New Jersey disinda bircok eyalette istasyonlarda sadece market kisminda calisabilirsiniz. New Jersey de ise yakit dolum elemani (pompaci) olarak calisabilirsiniz. Hava kosullarini goz onune almak zorundasiniz. Yazin cok sicaktir. Kisin inanilmaz soguktur. Bazi bolgelerde -20C leri gorebilirsiniz ve gunde 12 saat calisabilirsiniz. Para sayma ve hesap islerinde iyi olmalisiniz.

AVM de satis: Ingilizce bilgisi gerektiren bir istir. Sonucta satis yapacaksiniz. Kapali ortamda calisilan ve cogu zaman rahat bir istir. Fakat sorumluluk isteyen islerdendir. Cunku AVM’nin kapilari acildiginda stand inizi acmis olmaniz gerekiyor. Gun sonunda kasanizi kapatip, patrona iletmeniz gerekiyor.

Taxi – Limousine Servisi: New York sari takside calismak icin calisma izni ve ozel lisansinizin olmasi gerekmektedir. Ayrica limousine servisinde de ozel lisans gerekmektedir. New Jersey de bu isi yapan firmalar mevcuttur. Fakat Amerika ehliyetinizin hatta o eyaletin ehliyetine sahip olmaniz ve yasinizin 25 ve uzeri olmasi gerekmektedir. Kazanc, gunluk yapilan is uzerinden alacaginiz komisyondur. Bahsisler genel olarak aracin benzin giderlerine gider.

Kasiyer: Market ve benzeri yerlerde kasiyer olarak calisabilirsiniz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*
*
Website